* Vui lòng điền chính xác và đầy đủ để nhận được câu trả lời và tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Vi khuẩn phế cầu thường trú ở vùng hầu họng của con người và là nguyên nhân gây bệnh viêm xoang cấp tính, viêm màng ngoài tim, viêm kết mạc, viêm tai giữa, viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết… cho cả trẻ em và người lớn. Vi khuẩn phế cầu cũng có thể bội nhiễm các virus như cúm, RSV... làm tăng nặng thêm biến chứng của bệnh. Tiêm vaccine là cách phòng ngừa bệnh do vi khuẩn phế cầu gây ra hiệu quả.
Hiện Việt Nam đang sử dụng phế cầu 13, 15, 20, 23 tiêm cho cả trẻ em và người lớn. Lịch tiêm tùy theo tình hình sức khỏe, độ tuổi, lịch sử chủng ngừa của mỗi người.
Trong đó, vaccine phế cầu 20 giúp phòng 20 chủng phế cầu gồm 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 8, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 18C, 19A, 19F, 22F, 23F và 33F gây các bệnh xâm lấn như viêm phổi kèm nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não, nhiễm trùng huyết và các bệnh không xâm lấn như viêm tai giữa, viêm xoang, viêm phổi... Vaccine tiêm cho trẻ sớm nhất từ 6 tuần tuổi đến người lớn. Đặc biệt, vaccine đáp ứng miễn dịch mức độ cao và hiệu lực bảo vệ lâu dài cho người sử dụng, giảm tỷ lệ người lành mang trùng, từ đó giảm lây lan bệnh trong cộng đồng.
Mẹ bạn đã tiêm vaccine phế cầu 13 và 23 có thể tiêm tiếp vaccine phế cầu 20 để được bảo vệ trước các chủng phế cầu chưa có trong vaccine trước. Trong đó, vaccine phế cầu 23 có công nghệ và cơ chế đáp ứng miễn dịch khác với vaccine phế cầu 20, việc tiêm tiếp phế cầu 20 sẽ giúp củng cố miễn dịch bền vững hơn.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Việt Nam là nước nhiệt đới, bệnh cúm hoạt động quanh năm, gia tăng vào mùa lạnh và các thời điểm giao mùa. Tuy nhiên, nhiều năm gần đây, bệnh xuất hiện nhiều hơn trong cả mùa hè. Lý do, thời tiết nắng nóng hoặc mưa nhiều của mùa hè khiến người dân có nhu cầu ở trong nhà, trong phòng máy lạnh, mật độ tiếp xúc đông hơn, nguy cơ lây lan cao hơn. Bên cạnh đó, việc sử dụng máy lạnh và quạt máy thường xuyên khiến niêm mạc đường hô hấp bị khô, dễ tổn thương khi virus cúm xâm nhập và tấn công.
Virus cúm lây lan qua đường hô hấp. Mầm bệnh có thể lây lan trước khi người bệnh có triệu chứng một ngày, đây là lý do nhiều người trong gia đình có thể bị lây nhiễm bệnh khi tiếp xúc gần. Bên cạnh đó, virus cũng có thể tồn tại nhiều giờ trên bề mặt tiếp xúc, lây lan khi vô tình chạm phải rồi đưa tay lên mũi, miệng. Trẻ nhỏ và người già dù phần lớn thời gian ở nhà, nhưng vẫn có thể mắc bệnh do lây từ người lớn và trẻ lớn.
Để phòng ngừa cúm, người dân cần giữ vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay với nước và xà phòng, đeo khẩu trang khi đi tới nơi đông người, không nên dùng điều hòa ở nhiệt độ quá thấp, ăn uống đủ bữa, đa dạng dinh dưỡng, hoạt động thể chất đều đặn... đồng thời tiêm vaccine để phòng bệnh hiệu quả.
Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine phòng cúm cho trẻ em và người lớn, tiêm sớm nhất cho trẻ từ 6 tháng tuổi. Đối với trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi chưa từng tiêm ngừa cần tiêm đủ hai mũi vaccine, người từ 9 tuổi trở lên tiêm một mũi. Vaccine cần tiêm nhắc một mũi hàng năm để bổ sung kháng thể và cập nhật chủng cúm đang lưu hành. Phụ nữ mang thai tiêm vaccine cúm ở ba tháng giữa hoặc ba tháng cuối của thai kỳ giúp bảo vệ sức khỏe và truyền kháng thể thụ động, bảo vệ bé những tháng đầu đời.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Sốt xuất huyết là bệnh do virus Dengue gây ra, lây qua vết đốt của muỗi vằn cái. Có 4 type huyết thanh virus gây bệnh gồm Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4, một người có thể mắc bệnh nhiều lần, nguy cơ nặng hơn ở lần sau.
Bệnh sốt xuất huyết có biểu hiện sốt cao kéo dài, đau đầu nhiều, đặc biệt là đau nhức ở vùng trán, hốc mắt, đau cơ, khớp, mệt mỏi. Ở ngày thứ 4, khi hạ sốt hoặc hết sốt, nhiều người nhầm tưởng bệnh đã khỏi nên chủ quan, quay trở lại với công việc. Song, đây là giai đoạn mà người bệnh có nguy cơ gặp biến chứng nguy hiểm như xuất huyết nặng, sốc, suy đa tạng, suy hô hấp và tử vong. Các triệu chứng điển hình của trường hợp nặng như li bì, đau bụng nhiều, đặc biệt là vùng gan, tay chân lạnh, chảy máu cam, chảy máu chân răng, đi ngoài phân đen, khó thở, hôn mê.
Hiện nay, Việt Nam đã có vaccine phòng bệnh sốt xuất huyết Qdenga (Takeda) sản xuất tại Đức, tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Lịch tiêm gồm hai mũi, cách nhau ba tháng.
Bố của bạn năm nay 72 tuổi, có bệnh nền tăng huyết áp nhưng đang uống thuốc đều đặn và duy trì sức khỏe ổn định vẫn có thể tiêm ngừa để phòng bệnh. Tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC, người dân sẽ được khám sàng lọc kỹ càng trước khi tiêm ngừa để đảm bảo tiêm chủng an toàn.
Ngoài ra, đối với vaccine sốt xuất huyết, phụ nữ cần hoàn thành lịch tiêm ngừa sốt xuất huyết trước khi mang thai ít nhất một tháng.
Vaccine có hiệu quả giảm nguy cơ mắc và tái mắc bệnh hơn 80%, giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết đến hơn 90%.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Theo chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia, vaccine phòng viêm não Nhật Bản là vaccine Jevax (Việt Nam), tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi đến 5 tuổi. Trẻ cần hoàn thành ba mũi, sau đó tiêm nhắc một mũi sau mỗi ba năm.
Như vậy, con nhà bạn 8 tuổi, đã tiêm ngừa vaccine viêm não Nhật Bản ở trạm y tế, theo lịch bé vẫn cần tiêm nhắc theo lộ trình để củng cố kháng thể phòng bệnh. Nếu chưa tiêm nhắc, bé vẫn có nguy cơ mắc bệnh. Bên cạnh đó, hiện Việt Nam cũng có những vaccine phòng viêm não Nhật Bản, bao gồm vaccine thế hệ mới Imojev (Thái Lan) chỉ cần hoàn thành hai mũi cơ bản và không cần tiêm nhắc như các loại vaccine còn lại. Để tránh trường hợp phụ huynh quên lịch tiêm nhắc, có thể đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn, chuyển đổi loại vaccine và chỉ định tiêm ngừa.
Hiện nay, bệnh viêm não Nhật Bản đang bắt đầu vào mùa. Đầu tháng 5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Thanh Hóa thông tin đã ghi nhận ba trường hợp mắc viêm não Nhật Bản trên địa bàn tỉnh, trong đó có bé gái 14 tuổi chưa tiêm ngừa vaccine đã tử vong.
Bệnh do virus viêm não Nhật Bản B gây ra. Ổ chứa virus trong tự nhiên thường gặp ở lợn và các loài chim hoang dã như cò, vạc, diệc… Mầm bệnh lây qua vết đốt của muỗi Culex, sau khi chúng hút máu của các loài vật này.
Bệnh có tỷ lệ tử vong cao, lên tới 30%. Khoảng 30-50% người sống sót sau đó có thể gặp những di chứng suốt đời như: liệt, khiếm thính, khiếm thị, rối loạn ngôn ngữ, chậm phát triển trí tuệ, giảm khả năng tiếp thu, học tập...
Các phụ huynh lưu ý, bệnh lý viêm màng não do não mô cầu và viêm não Nhật Bản là hai bệnh do hai tác nhân khác nhau gây ra. Bên cạnh đó, hiện nay, Việt Nam đang bước vào mùa hè, thời tiết nắng nóng, mưa nhiều, là điều kiện thuận lợi cho virus, vi khuẩn phát triển, gây các bệnh đường hô hấp như cúm, phế cầu, virus hợp bào hô hấp RSV, thủy đậu, bệnh sốt xuất huyết, dại… Người dân nên rà soát lịch sử tiêm chủng để bổ sung các mũi còn thiếu để bảo vệ sức khỏe.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Mầm bệnh uốn ván có ở mọi nơi trong môi trường tự nhiên và có thể tồn tại nhiều năm trong đất cát. Nha bào uốn ván có thể xâm nhập vào cơ thể qua những vết thương rất nhỏ.
Mèo, bao gồm nhà nuôi và mèo hoang, là loài vật có bản năng cào đất cát để giấu phân, nước tiểu, hoặc đôi khi là để chơi đùa và dùng lưỡi để liếm lông, liếm chân. Vì vậy, có mèo khả năng tiếp xúc với mầm bệnh rồi vô tình truyền sang cho người khi cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở.
Không chỉ vết thương do mèo, bất cứ vết thương ngoài da nào không được xử trí đúng cách đều có thể phơi nhiễm mầm bệnh uốn ván. Tại vị trí vết thương, đặc biệt trong môi trường yếm khí, nha bào nhanh chóng nhân lên, tiết ra độc tố thần kinh tetanospasmin. Độc tố này chạy dọc theo các dây thần kinh tấn công lên hệ thần kinh trung ương.
Biểu hiện ban đầu của bệnh uốn ván là cứng hàm, khó nhai nuốt, nói đớt, song, dễ bị nhầm lẫn với bệnh răng miệng. Trường hợp không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể bị co cứng cơ toàn thân, bao gồm cơ hô hấp dẫn đến suy hô hấp, gồng giật liên tục hoặc theo cơn. Bệnh uốn ván nặng có thể tử vong do suy hô hấp; rối loạn thần kinh thực vật như nhịp tim, huyết áp; suy đa tạng…
Vì vậy, nếu bạn chưa từng tiêm ngừa uốn ván trong vòng 10 năm trở lại đây, cần tuân thủ tiêm đầy đủ phác đồ theo chỉ định của bác sĩ. Nếu đã tiêm ngừa đủ ba mũi cơ bản trong vòng 10 năm, bạn chỉ cần tiêm nhắc lại một mũi vaccine có thành phần uốn ván để bảo vệ sức khỏe.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh dại do virus dại gây ra, thường có trong dịch tiết, chủ yếu là nước dãi, ngoài ra còn có trong dịch não tủy, nước mắt của động vật có vú máu nóng như chó, mèo, chồn, chuột, dơi, khỉ. Virus lây cho người thông qua vết cắn cào hoặc liếm vào vết thương hở, niêm mạc mắt, mũi, miệng. Tại Việt Nam, phần lớn các ca bệnh dại do chó gây ra.
Nhiều người quan niệm chó nhà nuôi thường an toàn vì thường xuyên quan sát được, đồng thời đã tiêm ngừa cho chó thì khi bị chúng cắn sẽ không cần tiêm. Tuy nhiên, theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế, kể cả khi con vật nhà nuôi hoặc đã được tiêm phòng, người bị chúng cào, cắn hay liếm vào vết thương hở vẫn cần đến cơ sở y tế để xử trí vết cắn và tiêm phòng phù hợp. Mọi người không nên chủ quan nghĩ thú cưng đã tiêm, chỉ cần theo dõi là có thể bỏ qua tiêm phòng.
Bệnh dại hiện chưa có thuốc điều trị, khi đã có triệu chứng, gần 100% người và động vật đều tử vong. Tiêm ngừa là biện pháp duy nhất có thể bảo vệ sức khỏe và tính mạng nếu không may phơi nhiễm mầm bệnh dại. Bên cạnh đó, vaccine dại hiện nay là vaccine thế hệ mới, được nuôi cấy trên tế bào tinh khiết, không ảnh hưởng đến thần kinh, trí nhớ, an toàn cho tất cả mọi người, kể cả trẻ em và phụ nữ mang thai.
Nếu bị cắn, cào, liếm vào vết thương hở, người dân cần rửa ngay dưới vòi nước sạch kết hợp với xà phòng trong ít nhất 15 phút; sát khuẩn bằng cồn hoặc dung dịch sát khuẩn sau đó trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ đánh giá tình trạng và chỉ định tiêm ngừa. Phác đồ tiêm gồm 3 hoặc 5 mũi vào bắp, có thể tiêm thêm huyết thanh nếu cần.
Bên cạnh đó, những người thường xuyên tiếp xúc với chó mèo, làm việc trong điều kiện phơi nhiễm virus dại cao như nhân viên phòng thí nghiệm, người chăm sóc thú cưng có thể tiêm dự phòng bệnh dại trước phơi nhiễm với phác đồ gồm ba mũi vào các ngày 0, 7, 21 hoặc 28. Nếu không may bị chúng cắn cào sau này thì chỉ cần tiêm thêm hai mũi vaccine, không cần tiêm huyết thanh ngay cả những vết thương nhiều đầu dây thần kinh như đầu, mặt, cổ, ngón tay, ngón chân.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khoẻ!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính, do virus dại gây ra và lây truyền từ động vật có vú máu nóng như chó, mèo, khỉ, dơi, thỏ... sang người qua vết cào, cắn, liếm vào vết thương hở. Những vết thương dù rất nhỏ, thậm chí vết xước nông không chảy máu, cũng có thể là cửa ngõ để virus dại xâm nhập vào cơ thể.
Vaccine dại tiêm cho chó, mèo giúp giảm tỷ lệ mắc trên vật nuôi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế nước ta hướng dẫn, kể cả khi chó, mèo nhà nuôi đã tiêm phòng, người bị chúng cắn, cào hay liếm vào vết thương hở vẫn cần đến đến cơ sở y tế để xử trí vết thương và tiêm phòng phù hợp. Do đó, bạn nên rửa kỹ vết thương cho con bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất 15 phút và sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn i-ốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn. Sau đó, bạn nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ kiểm tra, đánh giá vết thương, chỉ định tiêm vaccine dại cho trẻ càng sớm càng tốt.
Vaccine dại hiện nay có hai loại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ), được sản xuất theo công nghệ mới, không chứa các tế bào thần kinh nên có thể tiêm cho mọi độ tuổi, không ảnh hưởng đến sức khỏe và trí nhớ của trẻ. Lịch tiêm sau phơi nhiễm cho trẻ gồm 5 mũi ở đường tiêm bắp hoặc 8 mũi ở đường tiêm trong da. Bạn cũng cần theo dõi chó trong 10 ngày, nếu con vật vẫn sống khỏe mạnh, bình thường, bác sĩ có thể dừng chủng ngừa các mũi tiếp theo cho trẻ.
Nếu con vật không mắc bệnh dại, tiêm vaccine cũng giúp con bạn có kháng thể phòng bệnh cho các lần phơi nhiễm sau. Nếu đã tiêm vaccine, các trường hợp bị cắn, cào lần sau, con bạn chỉ cần tiêm thêm hai mũi và không cần dùng huyết thanh kháng dại.
Từ đầu năm 2026 đến nay, nước ta ghi nhận nhiều ca tử vong do bệnh dại ở cả trẻ em và người lớn khi bị chó, mèo nhà nuôi cắn, cào song không tiêm vaccine dại. Thời tiết nắng nóng như hiện nay có thể khiến chó, mèo dễ bị kích động, căng thẳng, tăng nguy cơ cắn người. Bạn nên quản lý chặt vật nuôi, không thả rông, rọ mõm chó khi ra đường và cần tránh để chó chơi cùng trẻ khi không có sự giám sát của người lớn.
Vaccine dại cũng có thể tiêm trước phơi nhiễm (trước khi bị chó mèo cắn, cào) với lịch tiêm 3 mũi. Trường hợp đã tiêm đủ phác đồ trước phơi nhiễm, nếu bị cắn, cào sau chỉ cần tiêm 2 mũi, không cần tiêm huyết thanh kháng dại.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh do não mô cầu có 5 nhóm huyết thanh gây bệnh thường gặp là A, B, C, Y, W gây ra các thể bệnh như viêm họng, viêm khớp, viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết…
Hiện Việt Nam lưu hành 5 vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm A, B, C, Y, W là Bexsero (Italy), VA-Mengoc BC (Cuba) và 3 vaccine phòng nhóm A, C, Y, W là Nimenrix (Bỉ), Menquadfi (Mỹ), Menactra (Mỹ). Các vaccine não mô cầu không có tác dụng phòng ngừa chéo giữa các nhóm huyết thanh, trẻ và người lớn cần tiêm kết hợp các vaccine để phòng đầy đủ cả 5 nhóm huyết thanh gây bệnh
Con bạn 10 tuổi đã tiêm đủ hai mũi vaccine não mô cầu nhóm B, hiện bé cần tiêm thêm vaccine nhóm A, C, Y, W. Bạn có thể tiêm vaccine Nimenrix, Menquadfi, hoặc Menactra cho con. Lịch tiêm của trẻ một mũi cơ bản và cần tiếp tục tiêm mũi nhắc nếu có nguy cơ. Mũi tiêm nhắc cần cách mũi trước đó tối thiểu 4 năm.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh sùi mào gà do chủ yếu các type virus HPV 6 và 11 (virus u nhú ở người) gây ra. Bệnh dễ lây qua đường quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da và từ mẹ sang con. Bạn có thể lây truyền bệnh khi đã có quan hệ với vợ đang mắc bệnh. Do đó, bạn nên theo dõi sức khỏe và nên khám, điều trị theo phác đồ của bác sĩ ngay khi bị ngứa, rát, xuất hiện nốt sùi trên da ở vùng sinh dục, miệng, lưỡi...
Bệnh sùi mào gà đã có hai loại vaccine HPV phòng ngừa, gồm Gardasil và Gardasil 9. Ngoài phòng sùi mào gà, vaccine còn giúp phòng các bệnh ung thư vùng hầu họng, ung thư dương vật, ung thư vùng sinh dục cho cả nam và nữ. Trong đó, vaccine Gardasil 9 tiêm được cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi, giúp phòng 9 type HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, hiệu quả bảo vệ đến trên 90%. Bạn đang trong quá trình theo dõi bệnh vẫn có thể tiêm vaccine Gardasil 9, với lịch tiêm 3 mũi trong 6 tháng. Trong trường hợp mắc bệnh, tiêm vaccine sẽ giúp bạn tránh mắc các type virus chưa nhiễm và tránh tái nhiễm bệnh sùi mào gà.
Ngoài vaccine, bạn cũng nên kiêng quan hệ, tránh hút thuốc lá, uống rượu bia và nên đồng hành cùng vợ điều trị bệnh.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Virus HPV (virus u nhú ở người) có nhiều hình thức lây truyền bệnh như quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da, từ mẹ sang con và ít hơn khi sử dụng chung đồ dùng cá nhân. Người mắc bệnh như sùi mào gà và các bệnh ung thư như cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, dương vật, hậu môn, vòm họng thời gian đầu thường không có triệu chứng và trở thành nguồn lây khó kiểm soát.
Hiện đã có hai loại vaccine phòng HPV, gồm: Gardasil phòng được 4 type 6, 11, 16, 18 tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi và Gardasil 9 phòng ngừa 9 type 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, chỉ định tiêm cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Vaccine được chứng minh về độ an toàn và hiệu quả khi tiêm cho người trong độ tuổi khuyến cáo, không làm mãn kinh sớm, chậm kinh, gây vô sinh, hay ảnh hưởng đến việc dậy thì của trẻ.
Độ tuổi vàng để tiêm vaccine HPV là từ 9-14 tuổi, do trẻ ít tiếp xúc virus qua đường quan hệ tình dục. Kháng thể từ vaccine có thể duy trì ở nồng độ cao, không suy giảm theo thời gian. Trẻ chỉ cần tiêm 2 mũi, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Bên cạnh đó, giới trẻ hiện có xu hướng quan hệ tình dục ngày càng sớm, tiêm vaccine giúp bảo vệ trẻ ngay từ sớm. Do đó, bạn nên cho con tiêm vaccine càng sớm càng tốt để vừa giúp trẻ phòng bệnh vừa tiết kiệm được chi phí cho gia đình.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền qua đường máu do virus viêm não Nhật Bản gây nên. Ổ chứa virus là các loài chim hoang dã, heo, bò, ngựa…, truyền bệnh cho người thông qua vết đốt của muỗi Culex. Cao điểm mùa bệnh thường rơi vào mùa hè, từ tháng 5-8 hàng năm, do thời mưa nắng thất thường là điều kiện thuận lợi cho muỗi Culex phát triển sinh sôi. Trong khi, mùa hè là dịp học sinh, sinh viên nghỉ học, về quê, đi dã ngoại, cắm tại, du lịch... tăng nguy cơ bùng phát ca bệnh. Tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh viêm não Nhật Bản an toàn, hiệu quả.
Hiện Việt Nam có ba loại vaccine phòng viêm não Nhật Bản gồm Jevax (Việt Nam), Imojev (Thái Lan), Jeev (Ấn Độ). Phác đồ tiêm áp dụng theo từng loại.
- Jevax có trong chương trình tiêm chủng mở rộng và dịch vụ, tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi. Phác đồ ba mũi cơ bản và cần tiêm nhắc 3 năm một lần. Hai mũi đầu cách nhau 1-2 tuần, mũi ba cách mũi hai 1 năm, sau đó cứ 3 năm cần tiêm nhắc lại một lần.
- Imojev, tiêm cho trẻ từ 9 tháng đến 18 tuổi với hai mũi, cách nhau một năm. Người từ 18 tuổi trở lên chỉ cần tiêm một mũi. Vaccine không cần tiêm nhắc lại nếu hoàn thành đủ số mũi.
- Jeev tiêm cho trẻ từ 12 tháng đến 49 tuổi, với lịch tiêm hai mũi cách nhau tối thiểu một tháng. Lịch tiêm nhắc tùy vào lứa tuổi và khuyến cáo tiêm chủng của mỗi quốc gia.
Do lịch tiêm vaccine Jevax dài dễ khiến phụ huynh có thể quên cho con tiêm mũi nhắc hoặc cho rằng chỉ tiêm ba mũi cơ bản là đủ, trẻ dễ có nguy cơ mắc bệnh. Con bạn hiện 5 tuổi chưa tiêm vaccine viêm não Nhật Bản, bạn có thể chọn tiêm vaccine Imojev hoặc vaccine Jeev cho con. Lịch tiêm của trẻ gồm hai mũi cách nhau 1 tháng với vaccine Jeev, hoặc cách một năm với vaccine Imojev.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý vùng Khu vực miền Trung và Tây Nguyên, Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Tiêm vaccine phòng ngừa dại không chỉ dành cho người đã bị chó mèo cắn. Mũi tiêm có thể sử dụng để dự phòng trước phơi nhiễm, tức trước khi bị cắn cào cho một số nhóm nguy cơ cao. Người nuôi thú cưng, người có nguy cơ phơi nhiễm dại cao như cán bộ thú y, nhân viên phòng thí nghiệm làm việc với virus dại, người làm nghề giết mổ chó, người dân và những người đi du lịch đến các khu vực lưu hành bệnh dại có thể tiêm vaccine dại dự phòng trước khi bị cắn, cào.
Việc tiêm trước phơi nhiễm giảm số mũi tiêm, không cần huyết thanh nếu bị phơi nhiễm, linh động về thời gian và đề phòng trường hợp khó tiếp cận huyết thanh do nguyên nhân khách quan.
Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Với phác đồ dự phòng, bạn cần tiêm ba mũi vào ngày 0, 7, 21 hoặc 28 trong bắp hoặc trong da. Nếu đã tiêm đủ phác đồ vaccine ở lần trước hoặc tiêm đủ phác đồ dự phòng trước phơi nhiễm, bạn chỉ cần tiêm thêm hai mũi vaccine vào các ngày 0 và 3, không cần tiêm thêm huyết thanh dù vết thương nặng.
Còn nếu bạn chưa tiêm vaccine dự phòng, cần tiêm 5 mũi vào bắp vào các ngày 0, 3, 7, 14 và 28; hoặc tiêm 8 mũi trong da các ngày 0, 3, 7 và 28. Trường hợp vết thương nặng, ở vị trí nguy cơ cao như đầu, mặt cổ, ngón tay, ngón chân, bạn có thể được chỉ định thêm huyết thanh kháng dại.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Bệnh dại có tỷ lệ tử vong gần 100% với các triệu chứng bồn chồn, kích thích, sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng và âm thanh, tăng tiết đờm dãi, co cứng cơ... Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh dại, tiêm vaccine là cách phòng ngừa hiệu quả nhất.
Hiện Việt Nam có hai loại ngừa dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Người bị động vật cắn, cào tiêm với phác đồ 5 mũi, vào các ngày 0-3-7-14-28, đường tiêm ở bắp tay, bắp chân; hoặc 8 mũi vào ngày 0-3-7-28, với đường tiêm trong da. Vaccine được sản xuất theo công nghệ mới, không chứa các tế bào thần kinh nên không ảnh hưởng trí nhớ, thần kinh.
Bạn nên đến cơ sở tiêm chủng để được bác sĩ chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Nếu con vật có biểu hiện dại, không theo dõi được con vật, hoặc vết thương ở gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ, đầu chi... cần tiêm huyết thanh kháng dại. Trường hợp bạn bị cắn rướm máu, nhưng không theo dõi được con vật, cần hoàn thành đủ phác đồ để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.
Khi bị động vật cắn, cào, liếm, trước hết bạn cần rửa sạch vết thương bằng nước sạch và xà phòng dưới vòi nước trong ít nhất 15 phút. Sau đó, tiếp tục sát trùng bằng cồn 45-70% hoặc cồn i-ốt để giảm thiểu lượng virus dại tại vị trí vết cắn. Ngoài ra, bạn không nên khâu hoặc băng kín vết thương vì điều này có thể làm virus dại thâm nhập vào cơ thể nhanh hơn, gây nhiễm trùng nặng.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Não mô cầu là một trong 10 bệnh truyền nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất tại Việt Nam, gây hai thể bệnh thường gặp là viêm màng não hoặc nhiễm trùng huyết tối cấp, thậm chí kết hợp cả hai thể. Bệnh diễn tiến qua ba giai đoạn trong vòng 24 giờ: triệu chứng mơ hồ như đau đầu và sốt. Những giờ tiếp theo, bệnh nhân tiêu chảy, cứng cổ, lạnh tay chân, xuất hiện tử ban và sau đó rơi vào hôn mê, lú lẫn, tử vong. Ở trẻ sơ sinh, các dấu hiệu có thể không điển hình, bao gồm li bì, bỏ bú, quấy khóc hoặc thóp phồng căng. Trong thể nhiễm trùng huyết tối cấp, thời gian từ khởi phát đến tử vong có thể chỉ 6-8 giờ nếu không được xử trí kịp thời. Trường hợp được điều trị tích cực, khoảng 10-19% bệnh nhân vẫn tử vong. Trong số người sống sót, 20-50% phải chịu di chứng nặng nề suốt đời.
Vi khuẩn não mô cầu có khoảng 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm B, A, C, Y, W-135. Việt Nam đã có vaccine phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh não mô cầu, cụ thể:
- Bexsero (Italy): loại thế hệ mới giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng và người lớn đến 50 tuổi.
- VA-Mengoc BC (Cuba): giúp phòng các chủng não mô cầu nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng và người lớn đến 45 tuổi.
- Menactra (Mỹ): giúp phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.
- MenQuadfi (Mỹ): vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
- Nimenrix: vaccine cộng hợp với giải độc tố uốn ván sản xuất theo công nghệ tiên tiến, phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và người lớn (không giới hạn độ tuổi tiêm).
Trường hợp mẹ bạn đã tiêm vaccine não mô cầu nhóm AC trước đó, vẫn nên tiêm bổ sung các loại vaccine thế hệ mới để bổ sung đầy đủ các nhóm còn lại là Y, W và B để mở rộng phạm vi bảo vệ trước các nhóm huyết thanh đang lưu hành. Bạn nên đưa mẹ đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn lịch tiêm phù hợp theo độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe hiện tại.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!
Quản lý Y khoa vùng 1 miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC
Chào bạn!
Hiện Việt Nam có hai loại vaccine 6 trong 1 gồm Hexaxim (Pháp) và Infanrix Hexa (Bỉ), ngừa 6 bệnh truyền nhiễm là bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B và các bệnh do vi khuẩn Haemophilus influenzae type B (Hib) gây ra chỉ trong một mũi tiêm. Vaccine có hiệu quả phòng bệnh lên đến 99% nếu tiêm đầy đủ.
Cả hai loại vaccine này đều được chứng minh an toàn, tạo miễn dịch cho trẻ, giúp giảm số mũi tiêm, hạn chế số lần tiêm, giảm số lần theo dõi sau tiêm chủng nhưng vẫn đảm bảo khả năng phòng bệnh cho trẻ. Ngoài ra, vaccine 6 trong 1 chứa thành phần ho gà vô bào tinh chế, chỉ chứa thành phần kháng nguyên đặc hiệu sau khi đã loại bỏ những thành phần không cần thiết khác của vi khuẩn. Vì vậy, vaccine ít gây phản ứng phụ hơn loại vaccine khác chứa thành phần ho gà toàn tế bào.
Các phản ứng sau tiêm thường gặp gồm sốt nhẹ, đau hoặc sưng đỏ tại chỗ tiêm, quấy khóc, biếng ăn hơn bình thường. Đây là những phản ứng thông thường cho thấy cơ thể đang tạo đáp ứng miễn dịch, đa số không nguy hiểm và có thể tự khỏi sau 1-2 ngày. Bạn có thể chăm trẻ tại nhà bằng cách cho bé nghỉ ngơi, uống đủ nước, mặc đồ thoáng mát, chườm mát tại vị trí tiêm nếu sưng đau và theo dõi thân nhiệt. Nếu trẻ sốt cao kéo dài, co giật, khó thở, bỏ bú hoặc có biểu hiện bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Vaccine phối hợp 6 trong 1 tiêm theo phác đồ gồm 3 mũi đầu vào các tháng tuổi thứ 2, 3 và 4 (sớm nhất từ 6 tuần tuổi), mũi nhắc thứ 4 khi trẻ 16-18 tháng tuổi và hoàn thành 4 mũi trước 24 tháng tuổi. Bé nhà bạn đã 4 tháng tuổi, nên tranh thủ tiêm sớm để kịp lịch, đảm bảo hiệu quả bảo vệ và không bỏ lỡ các mốc miễn dịch quan trọng.
Hơn 260 trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc vẫn hoạt động xuyên suốt dịp lễ 30/4 và 1/5. Do đó, bạn yên tâm sắp xếp thời gian đưa bé đi tiêm đúng lịch để con được bảo vệ kịp thời.
Cảm ơn câu hỏi của bạn.
Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!