Chào bạn!

Não mô cầu do vi khuẩn não mô cầu gây ra các thể bệnh như viêm màng não, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm tai giữa, viêm họng... Trong đó, hai thể bệnh diễn tiến nhanh, có thể tử vong trong 24 giờ là viêm màng não và nhiễm trùng huyết, hoặc kết hợp cả hai.

Con người là ổ chứa của vi khuẩn não mô cầu. Theo thống kê, trong cộng đồng, có khoảng 10-20% tỷ lệ người lành mang trùng và có thể tăng lên 40-50% trong các vụ dịch. Vi khuẩn ở sẵn vùng hầu họng có thể nhân cơ hội tấn công khi hệ miễn dịch suy giảm, có tổn thương niêm mạc do viêm đường hô hấp, hút thuốc lá...

Do đó, độ tuổi nào, hay bất cứ ai cũng có nguy cơ mắc bệnh do não mô cầu. Trẻ vị thành niên là một trong ba nhóm dễ mắc và nguy cơ tiến triển nặng khi mắc bệnh, bên cạnh trẻ nhỏ, người cao tuổi. Lý do là, tỷ lệ mang vi khuẩn ở nhóm thanh thiếu niên có thể lên tới 25 - 32%, cao nhất trong các độ tuổi, với nguy cơ mắc bệnh có thể gấp đôi dân số chung. Trẻ vị thành niên cũng dễ lây nhiễm bệnh khi thường sinh hoạt, học tập nơi đông người như trường học, ký túc xá, quán xá, hội trại và cũng thường thức khuya, ăn uống không điều độ.

Vi khuẩn não mô cầu có 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó có 5 nhóm phổ biến gồm: A, B, C, Y, W-135. Cả 5 nhóm này đều có thể gây bệnh nặng và bùng phát các vụ dịch. Mầm bệnh lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người bệnh, hoặc sử dụng các vật dụng chứa mầm bệnh sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

Hiện Việt Nam có 5 loại vaccine não mô cầu phòng đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến như A, B, C, Y và W. Trong đó, nhóm A, C, Y, W có loại (Menquadfi, Mỹ) và (Nimenrix, Bỉ) tiêm từ 6 tuần tuổi, không giới hạn tuổi ở người lớn; Menactra (Mỹ) tiêm từ 9 tháng tuổi đến 55 tuổi. Với nhóm B có loại vaccine thế hệ mới (Bexsero, Italy), tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến 50 tuổi và nhóm B, C có vaccine VA-Mengoc BC (Cuba), tiêm cho trẻ từ 6 tháng đến 45 tuổi. Các vaccine không có tác dụng phòng ngừa chéo giữa các nhóm huyết thanh não mô cầu, do đó mỗi người cần tiêm kết hợp để bao phủ đủ 5 nhóm huyết thanh phòng bệnh.

Con bạn đã tiêm vaccine phòng não mô cầu nhóm B, C cần tiêm thêm vaccine não mô cầu nhóm A, C, Y, W và bổ sung thêm vaccine nhóm B thế hệ mới để có thể phòng đầy đủ các nhóm huyết thanh gây bệnh.

Ngoài tiêm vaccine, con bạn cũng cần phòng bệnh bằng vệ sinh nơi ở sạch sẽ, thường xuyên rửa tay với xà phòng, súc miệng, họng bằng các dung dịch sát khuẩn. Cần ăn uống đủ chất dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, luyện tập để nâng cao thể trạng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Virus HPV (virus u nhú ở người) dễ lây qua đường quan hệ tình dục, tiếp xúc da kề da, từ mẹ sang con và ít hơn khi sử dụng chung đồ dùng cá nhân chứa mầm bệnh. Nhóm người có nguy cơ cao lây nhiễm virus gồm có nhiều bạn tình, không sử dụng biện pháp an toàn khi quan hệ, hay người hút thuốc lá, uống rượu bia, thường xuyên căng thẳng, stress…

Có hơn 200 type virus HPV khác nhau, trong đó có 40 type có thể gây ra các bệnh tại chỗ ở vùng sinh dục, hậu môn, miệng và họng. Trong đó, hai type 6 và 11 gây ra bệnh sùi mào gà ở cả nam và nữ. Một số type nguy cơ cao, đặc biệt là 16 và 18, liên quan chặt chẽ đến ung thư cổ tử cung ở nữ, ung thư vùng hầu họng, ung thư hậu môn... ở cả nam và nữ.

Bên cạnh duy trì lối sống lành mạnh và quan hệ tình dục an toàn, tránh sử dụng chung đồ dùng cá nhân với người bệnh, tiêm vaccine là một trong những biện pháp hiệu quả để phòng các bệnh do HPV hơn 90%. Hiện Việt Nam lưu hành hai loại vaccine HPV, gồm Gardasil (phòng 4 type: 6, 11, 16, 18) và Gardasil 9 (phòng 9 type: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). Trong đó, vaccine Gardasil tiêm cho nữ từ 9-26 tuổi, còn vaccine Gardasil 9 tiêm cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Người đã nhiễm một type HPV vẫn cần tiêm vaccine nhằm bảo vệ type virus chưa nhiễm và ngăn tái nhiễm type virus đã nhiễm sau khi đào thải ra khỏi cơ thể.

Bạn 38 tuổi sẽ tiêm vaccine Gardasil 9, lịch tiêm gồm 3 mũi trong 6 tháng.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Vaccine tay chân miệng phòng chủng Enterovirus 71 (EV71) gây ra các ca bệnh trong mùa dịch hiện nay đã được Bộ Y tế cấp phép tại Việt Nam ngày 17/3. Vaccine dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, hiệu quả bảo vệ gần 97%, duy trì miễn dịch lâu dài và phòng nguy cơ tái nhiễm do các phân nhóm khác nhau của chủng virus EV71 gây ra.

Với kinh nghiệm triển khai tiêm chủng nhiều loại vaccine mới và quan hệ đối tác toàn diện với đơn vị sở hữu vaccine tay chân miệng, Hệ thống Tiêm chủng VNVC đang xúc tiến các bước để đưa vaccine về Việt Nam và triển khai tiêm sớm cho trẻ em cả nước. Trước nhu cầu và sự quan tâm của người dân về vaccine phòng tay chân miệng, VNVC đang tiếp nhận đăng ký thông tin để tư vấn, cập nhật cho phụ huynh.

Hai con bạn 2 tuổi và 4 tuổi nằm trong độ tuổi được tiêm vaccine tay chân miệng. Bạn muốn được tư vấn và đăng ký tiêm cho hai con thì thực hiện các bước đăng ký thông tin tại https://vnvc.vn/dang-ky-nhan-thong-tin-vac-xin-tay-chan-mieng/.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Sởi là bệnh truyền nhiễm do virus sởi gây ra, dễ lây lan qua đường hô hấp, hoặc tiếp xúc với bề mặt chứa virus. Theo thống kê, có đến 90% người chưa có miễn dịch, chưa tiêm vaccine sẽ lây bệnh.

Bệnh gây ra các triệu chứng điển hình như sốt, phát ban, viêm họng, viêm kết mạc... cho cả trẻ em và người lớn. Virus có thể tấn công nhiều cơ quan gây ra các biến chứng như tiêu chảy cấp, viêm phổi, viêm não, viêm màng não, tử vong. Bên cạnh Nhật Bản, Mỹ, nước ta cũng ghi nhận nhiều ca mắc sởi biến chứng nặng ở cả trẻ em và người lớn. Tiêm hai mũi vaccine là cách phòng bệnh hiệu quả đến 98%.

Hiện Việt Nam đang sử dụng nhiều loại vaccine phòng sởi gồm mũi sởi đơn MVVAC của Việt Nam và mũi phối hợp phòng sởi, quai bị, rubella MMR II của Mỹ, mũi phòng sởi, rubella MRVAC của Việt Nam, mũi phòng sởi, quai bị, rubella Priorix của Bỉ và mũi phòng sởi, quai bị, thủy đậu, rubella ProQuad của Mỹ. Các vaccine tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi, hoặc 12 tháng tuổi đến người lớn tùy loại vaccine. Người lớn chưa tiêm hoặc không nhớ lịch sử tiêm chủng trước đó cần tiêm đủ ít nhất hai mũi vaccine, phác đồ cách nhau một tháng.

Vaccine sởi cần 2-3 tuần sau tiêm để tạo miễn dịch và đạt hiệu quả bảo vệ đến 98% khi tiêm đủ 2 mũi. Do đó, bạn và gia đình cần tiêm càng sớm càng tốt, để chuyến du lịch tại Nhật Bản sắp tới vui vẻ, an toàn.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Sốt xuất huyết là bệnh nhiễm trùng cấp tính do virus Dengue gây ra, không lây trực tiếp từ người sang người mà lây qua vết đốt của muỗi vằn cái.

Bệnh diễn tiến theo 3 giai đoạn. Ở giai đoạn khởi phát, bệnh có biểu hiện đặc trưng là sốt cao đột ngột, đau đầu nhiều, đặc biệt là đau sau hốc mắt, đau nhức cơ, xương khớp, có thể phát ban chấm đỏ. Biểu hiện này kéo dài khoảng 1-3 ngày, sau đó tình trạng sốt giảm dần. Giai đoạn nguy kịch thường bắt đầu từ ngày thứ 4 của bệnh. Ở giai đoạn này, người bệnh có nguy cơ rơi vào biến chứng xuất huyết nặng, sốc, suy đa tạng, tràn dịch phổi, suy hô hấp... nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ tử vong. Các dấu hiệu bệnh chuyển nặng như chảy máu cam, chảy máu chân răng, người bệnh li bì, đau bụng nhiều, nôn ói, tay chân lạnh... Cuối cùng là giai đoạn phục hồi.

Còn nhiễm não mô cầu là bệnh nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây từ người sang người qua đường hô hấp khi hít phải giọt bắn có chứa mầm bệnh hoặc lây gián tiếp qua vật dụng quen thuộc mà người bệnh hoặc người khỏe mạnh có mang vi khuẩn thường tiếp xúc. Bệnh do não mô cầu có biểu hiện ban đầu không đặc trưng như sốt, đau họng, mệt mỏi, dễ nhầm với cảm lạnh, viêm họng, cúm. Song, bệnh diễn tiến rất nhanh, gây các thể bệnh nguy hiểm như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc cả hai thể. Tử ban màu tím với bờ không đều, lan nhanh là dấu hiệu đặc trưng của bệnh lý do não mô cầu, song thường xuất hiện ở giai đoạn nặng.

Đôi khi, người nhiễm vi khuẩn não mô cầu có thể gặp một số thể bệnh hiếm khác như nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu mạn tính, gây các biểu hiện như sốt, lạnh run, phát ban, viêm khớp, đau khớp... Thể viêm phổi gây khó thở, đau tức ngực. Thể viêm khớp gây sưng khớp... Chính vì một số triệu chứng tương đồng, kết hợp tiền sử từng tiếp xúc chung với người bệnh nhiễm não mô cầu, cơ quan chức năng sẽ không loại trừ tác nhân não mô cầu nguy hiểm cho đến khi có kết quả xét nghiệm.

Vi khuẩn não mô cầu xâm lấn có thể gây tử vong chỉ trong 24 giờ. Chưa kể, tỷ lệ tử vong của bệnh cao, lên tới 50% nếu không được phát hiện, thậm chí ngay cả khi được phát hiện sớm và điều trị, tỷ lệ tử vong vẫn còn tới 15%. 20% người bệnh sống sót gặp di chứng nặng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống sau này như cụt chi, liệt, điếc, mù...

Sốt xuất huyết hiện chưa có thuốc điều trị, còn não mô cầu đã có thuốc kháng sinh điều trị đặc hiệu, song bệnh diễn tiến rất nhanh trong khi dấu hiệu ban đầu mờ nhạt, khó nhận biết. May mắn, cả hai bệnh trên hiện đều đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả. Trong đó, vaccine sốt xuất huyết chỉ có một loại duy nhất Qdenga của Hãng Takeda (Nhật Bản), dành cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Vaccine có hiệu quả giảm nguy cơ mắc bệnh hơn 80% và giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết hơn 90%.

Đối với vi khuẩn não mô cầu, hiện Việt Nam có 5 loại vaccine, bao gồm: 3 loại vaccine tứ giá thế hệ mới phòng 4 nhóm A, C, Y, W như MenQuadfi, Nimenrix, Menactra; loại thế hệ mới phòng nhóm B Bexsero và vaccine VA-Mengoc-BC ngừa hai nhóm B và C. Mỗi người cần tiêm kết hợp để phòng đủ 5 nhóm huyết thanh não mô cầu gây bệnh A, B, C, Y và W.

Bên cạnh đó, tùy vào đường lây, người dân kết hợp phòng ngừa các biện pháp phù hợp như phòng muỗi đốt với sốt xuất huyết; súc họng bằng dung dịch sát khuẩn, đeo khẩu trang, khử khuẩn, không dùng chung đồ cá nhân, hạn chế tiếp xúc đông người để phòng vi khuẩn não mô cầu.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Bệnh thủy đậu (trái rạ) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella zoster gây ra. Bệnh lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần người bệnh; chạm tay vào dịch nước nốt phỏng thủy đậu hoặc zona thần kinh, một bệnh do virus thủy đậu tái hoạt động gây ra; bệnh cũng lây qua bề mặt tiếp xúc bị nhiễm mầm bệnh như bàn ghế, tay nắm cửa, vật dụng cá nhân của người bệnh.

Bệnh thủy đậu có khả năng lây lan mạnh, có đến 90% người tiếp xúc chưa có miễn dịch có nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh. Bệnh thường có biểu hiện như sốt, ho, mệt mỏi, phát ban mụn nước khắp cơ thể, gây ngứa ngáy, khó chịu. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh thủy đậu có thể dẫn đến nhiễm trùng da, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm não, viêm màng não… Ở người khỏi bệnh, virus không đào thải mà ẩn trong các hạch thần kinh tái hoạt động gây bệnh zona thần kinh sau này. Phụ nữ mang thai bị thủy đậu, thai nhi có nguy cơ mắc dị tật bẩm sinh.

Bạn đã 40 tuổi, không biết bản thân đã từng mắc thủy đậu hay chưa nên tiêm vaccine để phòng bệnh, tránh nguy cơ mắc và biến chứng, ảnh hưởng đến sức khỏe, sắc đẹp và tâm lý. Không cần làm xét nghiệm trước khi tiêm ngừa.

Hiện Việt Nam có nhiều loại vaccine thủy đậu, bao gồm các loại mũi đơn như Varilrix (Bỉ), Varivax (Mỹ), Barycela (Hàn Quốc) và mũi kết hợp 4 trong 1 Proquad phòng thủy đậu, sởi, quai bị, rubella. Lịch tiêm tùy theo loại vaccine và độ tuổi chủng ngừa. Bạn nên đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn loại phù hợp. Vaccine có hiệu quả phòng bệnh cao nhất lên đến 98% khi được tiêm đủ hai mũi, đúng lịch.

Đồng thời, bạn nên thực hiện tốt các biện pháp dự phòng khác như đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, giữ vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, ăn uống đảm bảo dinh dưỡng, tăng cường trái cây và rau xanh...

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Bệnh dại do virus dại gây ra, lây qua dịch tiết của cơ thể, chủ yếu là nước dãi của động vật có vú máu nóng sang người thông qua vết cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở, niêm mạc mắt, mũi, miệng.

Tại Việt Nam, chó là động vật chủ yếu làm lây truyền bệnh dại, bao gồm cả chó nhà nuôi và chó hoang. Năm 2025, cả nước ghi nhận 73 ca tử vong do bệnh dại. Đáng chú ý, chỉ hơn 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận ít nhất 16 ca tử vong do bệnh dại, riêng tỉnh Tây Ninh có tới 7 ca. Thậm chí có người bị chó cắn, cào 1-2 năm sau mới phát bệnh. Vì vậy, người dân không nên chủ quan.

Người mắc bệnh dại có triệu chứng ban đầu mờ nhạt, dễ nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng cấp như sốt, đau đầu, biếng ăn, buồn nôn và nôn, mệt mỏi. Các triệu chứng điển hình như tăng tiết nước bọt, kích động, sốt cao liên tục, sợ nước, sợ ánh sáng, sợ gió, sợ âm thanh. Song, ngay từ khi xuất hiện triệu chứng ban đầu, gần 100% người bệnh không thể sống sót.

Bệnh dại hiện vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, tiêm vaccine phòng bệnh dại và huyết thanh kháng dại là biện pháp duy nhất để cứu chữa trong trường hợp phơi nhiễm với virus dại.

Đồng thời, khi bị động vật có vú máu nóng như chó mèo cắn cào, người dân cần xử trí vết thương đúng cách, tuyệt đối không đắp lá, thực hiện các biện pháp dân gian chưa có kiểm chứng hoặc chà xát mạnh lên vết thương. Đầu tiên, mọi người cần rửa vết thương dưới vòi nước sạch với xà trong trong tối thiểu 15 phút, sát khuẩn lại bằng cồn iốt hoặc dung dịch povidine, sau đó đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ đánh giá vết thương và chỉ định tiêm ngừa.

Phác đồ tiêm ngừa dại tùy theo lịch sử tiêm chủng. Trường hợp bị chó mèo cắn cào và chưa từng tiêm vaccine cần tiêm 5 mũi ở bắp vào các ngày 0, 3, 7, 14 và 28 hoặc tiêm 8 mũi trong da các ngày 0, 3, 7 và 28, có thể tiêm thêm huyết thanh theo chỉ định của bác sĩ.

Ngoài ra, người có nguy cơ bị bệnh dại cao như thường xuyên tiếp xúc chó, mèo cũng có thể chủ động dự phòng bệnh trước. Lịch tiêm gồm 3 mũi vào các ngày 0; 7; 21 hoặc 28. Nếu sau đó mọi người bị động vật có vú máu nóng cắn, cào thì chỉ cần tiêm thêm 2 mũi, không cần huyết thanh dù có vết thương nặng.

Hãy đưa lời khuyên hợp lý cho bạn trai của bạn để phòng nguy cơ phơi nhiễm virus dại, bên cạnh đó, bạn cũng có thể tiêm ngừa trước phơi nhiễm để bảo vệ sức khỏe.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Hiện nay, thời tiết nắng nóng kéo dài trên cả nước, người dân ăn ngủ không ngon, hệ miễn dịch suy giảm. Đồng thời, việc thường xuyên sử dụng quạt máy và máy điều hòa khiến niêm mạc đường hô hấp bị khô, dễ tổn thương tạo cơ hội cho các mầm bệnh virus, vi khuẩn tấn công như não mô cầu, thủy đậu. cúm, phế cầu, hợp bào hô hấp RSV, sởi... tấn công và gây bệnh.

Các bệnh có chung biểu hiện ban đầu như sốt, đau họng, đau đầu, mệt mỏi, dễ bị nhầm lẫn khiến người dân chủ quan, không điều trị hoặc tự ý mua thuốc uống không qua thăm khám khiến bệnh tình chuyển nặng.

Đặc biệt, đối với vi khuẩn não mô cầu, đã có 24 ca mắc, tăng 10 ca so với cùng kỳ năm ngoái, có ít nhất 4 ca tử vong chỉ trong hơn ba tháng đầu năm. Ngày 13/4, Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch do não mô cầu. Mặc dù đây là bệnh hiếm gặp, song diễn tiến rất nhanh, nguy cơ tử vong chỉ trong 24 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Tỷ lệ tử vong cao, lên tới 50% nếu không được phát hiện và còn tới 8-15% kể cả khi được phát hiện sớm và điều trị tích cực. Bệnh để lại di chứng nặng nề ở khoảng 20% ca sống sót như cụt chi, liệt, điếc, mù lòa, chậm phát triển trí tuệ...

Virus thủy đậu là tác nhân lây lan nhanh hàng đầu. Bất kỳ ai chưa có miễn dịch đều có thể mắc bệnh, với 90% người tiếp xúc gần với người bệnh có thể nhiễm virus gây thủy đậu. Như mới đây, Việt Nam xuất hiện nhiều ổ dịch thủy đậu trong trường học tại Đắk Lắk, Quảng Trị, TP HCM... Các biến chứng có thể gặp do thủy đậu gồm nhiễm trùng da, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm cơ tim, viêm gan, viêm não, viêm màng não. Phụ nữ mang thai mắc thủy đậu có nguy cơ tử vong cao, sảy thai, dị tật thai nhi...

Đối với cúm, đây là bệnh phổ biến ở Việt Nam, xuất hiện quanh năm và thường bị so sánh với cảm lạnh hoặc viêm họng. Song, cúm là tác nhân virus có thể gây ra biến chứng như viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm phổi, viêm cơ tim, viêm màng não, suy hô hấp, suy đa tạng, thậm chí tử vong.

Còn phế cầu khuẩn là tác nhân phổ biến hàng đầu gây viêm phổi trong cộng đồng. Nhiễm khuẩn phế cầu khi chưa xâm lấn có thể gây viêm họng, viêm xoang, viêm tai giữa. Trường hợp xâm lấn, vi khuẩn có thể gây viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não. Ngoài nguy cơ gây tử vong, những người sống sót sau viêm màng não do phế cầu khuẩn có thể phải chịu di chứng vĩnh viễn như liệt, mù, điếc, suy giảm trí nhớ…

Trong khi đó, RSV là tác nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản, dẫn đến suy hô hấp, nhập viện, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh lý nền. Trẻ bị nhiễm RSV nặng phải nhập viện có nguy cơ để lại di chứng lâu dài như viêm tiểu phế quản tái phát, hen suyễn… Người cao tuổi nhiễm RSV có thể làm trầm trọng tình trạng bệnh lý nền như tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường, suy thận... tăng nguy cơ tử vong.

Để phòng ngừa các bệnh lý lây qua đường hô hấp trong mùa nắng nóng, người dân nên giữ lối sống lành mạnh như ăn uống đầy đủ, đa dạng dinh dưỡng tăng cường trái cây và rau xanh; đeo khẩu trang khi đến nơi đông người; thường xuyên rửa tay với nước và xà phòng hoặc mang theo dung dịch khử khuẩn khi đi ở bên ngoài; đồng thời tiêm đầy đủ các vaccine để phòng bệnh.

Hiện nay, tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC có đầy đủ vaccine phòng ngừa các bệnh trên. Bao gồm:

Vaccine não mô cầu: 5 loại, trong đó, 3 loại vaccine tứ giá Nimenrix, Menquadfi và Menactra phòng 4 nhóm A, C, Y và W, loại sớm nhất tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi; vaccine Bexsero phòng nhóm B, tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi; vaccine VA-Mengoc-BC phòng nhóm B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi. Mỗi người cần tiêm kết hợp hai loại để phòng đủ 5 nhóm huyết thanh A, B, C, Y và W.

Vaccine thủy đậu gồm 3 loại vaccine mũi đơn gồm Varilrix (Bỉ), Varivax (Mỹ), Barycela (Hàn Quốc) và vaccine kết hợp 4 trong 1 phòng thủy đậu, sởi, quai bị, rubella. Loại sớm nhất tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi.

Đối với cúm, Việt Nam có đầy đủ các vaccine phòng ngừa hai chủng cúm A/H2N3, A/H1N1 và cúm B. Vaccine tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn. Đối với trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi chưa tiêm ngừa cúm cần tiêm 2 mũi cơ bản, cách nhau 1 tháng, sau đó tiêm nhắc một mũi mỗi năm. Người từ 9 tuổi trở lên chỉ tiêm một mũi cúm cơ bản, tiêm nhắc một mũi hàng năm.

Vaccine phế cầu gồm nhiều loại như: phế cầu 23, phế cầu 20, phế cầu 15, phế cầu 13. Lịch tiêm tùy theo độ tuổi và lịch sử chủng ngừa.

Đối với RSV, hiện Việt Nam có vaccine dành cho thai phụ và người từ 60 tuổi trở lên, có bệnh lý nền. Lịch tiêm chỉ cần một mũi. Thai phụ tiêm vaccine RSV của Pfizer từ tuần 24-36 của thai kỳ vừa bảo vệ mẹ vừa truyền kháng thể thụ động bảo vệ bé trong suốt mùa RSV thường kéo dài 5-6 tháng ở giai đoạn đầu đời. Trường hợp mẹ không kịp tiêm vaccine, trẻ sinh ra có thể tiêm kháng thể đơn dòng phòng RSV do Sanofi đưa về Việt Nam. Đây là sinh phẩm dành cho trẻ sơ sinh đến 2 tuổi, lịch tiêm và liều lượng tùy theo độ tuổi, cân nặng.

Bên cạnh đó, các tác nhân như sởi, ho gà, quai bị… cũng lây lan qua đường hô hấp và có thể gây ra biến chứng nặng. Mọi người nên đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn loại vaccine và lịch tiêm phù hợp để phòng bệnh.

Cảm ơn câu hỏi của bạn!

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khoẻ!

Chào bạn!

Tay chân miệng là bệnh nhiễm trùng cấp tính do nhóm virus đường ruột gây ra, phổ biến là Coxsackievirus A16 (CA16), Enterovirus 71 (EV71). Bệnh lây qua đường tiêu hóa, do hít phải dịch tiết mũi họng của người bệnh, chạm tay vào mụn nước vỡ hoặc tiếp xúc với mầm bệnh có ở các bề mặt tiếp xúc như bàn ghế, giường chiếu, đồ chơi... Trẻ dưới 5 tuổi là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh, như tại TP HCM, trẻ dưới 5 tuổi chiếm hơn 90% số ca mắc.

Hiện nay, mùa dịch tay chân miệng có sự lưu hành phổ biến của chủng EV71, là chủng virus có độc lực cao, gây biến chứng thần kinh nặng như viêm não, viêm màng não, viêm thân não; viêm cơ tim; phù phổi cấp. Trẻ mắc EV71 có thể tử vong chỉ trong 24 giờ từ khi khởi phát triệu chứng. Chỉ chưa đầy 3 tháng đầu năm, cả nước đã ghi nhận ít nhất 8 ca tử vong do tay chân miệng.

Tháng 3/2026, Bộ Y tế đã cấp phép vaccine tay chân miệng dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi. Vaccine phòng các phân nhóm của chủng EV71, hiệu quả lên đến gần 97%. Hệ thống Tiêm chủng VNVC đang tiến hành các bước để sớm đưa vaccine về Việt Nam, triển khai tiêm chủng cho trẻ.

Trong thời điểm hiện nay, gia đình nên bảo vệ trẻ trước virus bằng cách đảm bảo 3 sạch gồm: “bàn tay sạch” bằng cách hướng dẫn hoặc rửa tay cho trẻ thường xuyên với xà phòng, đặc biệt là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; “ăn sạch” bằng cách sử dụng thực phẩm an toàn, ăn chín uống chín; “ở sạch” bằng cách thường xuyên rửa đồ chơi cho trẻ, lau nhà cửa, khu vực trẻ thường xuyên sinh hoặc bằng chất tẩy rửa thông thường, xử lý phân và chất thải của trẻ để đảm bảo vệ sinh môi trường.

Bên cạnh đó, phụ huynh cũng nên chú ý bổ sung dinh dưỡng theo độ tuổi và thể trạng để có sức khỏe tốt; cho trẻ thường xuyên tập luyện thể dục thể thao, tham gia các hoạt động ngoài trời để tăng cường miễn dịch; tránh tiếp xúc với người bệnh hoặc người có biểu hiện sốt, ho, phát ban.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Vi khuẩn não mô cầu có ở vùng hầu họng của người bệnh và người khỏe mạnh không có dấu hiệu bệnh. Vi khuẩn lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần, do hít phải giọt bắn có chứa mầm bệnh, tiếp xúc gần như ôm, hôn, dùng chung đồ cá nhân như cốc chén, bát đũa. Bên cạnh đó, vi khuẩn cũng có thể lây qua bề mặt tiếp xúc có dính dịch tiết mũi họng chứa mầm bệnh như bàn ghế, điện thoại cá nhân, tay nắm cửa,…

Trong cộng đồng, khoảng 10-20% người khỏe mạnh mang mầm bệnh não mô cầu, đặc biệt, trong vùng dịch, tỷ lệ này có thể lên tới 50%. Đây là nguồn lây khó nhận biết nên khó kiểm soát. Trong đó, trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, là nhóm có tỷ lệ tử vong cao nhất nếu nhiễm não mô cầu xâm lấn. Nghiên cứu cho thấy, ở nhóm trẻ dưới một tuổi, giai đoạn từ 5-8 tháng có tỷ lệ mắc não mô cầu cao nhất.

Nhiễm não mô cầu có thể gây hai thể bệnh nguy hiểm phổ biến như viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết, cũng có thể kết hợp cả hai thể hoặc một số thể bệnh khác ít gặp hơn. Bệnh tiến triển rất nhanh, có thể dẫn đến tử vong chỉ trong 24 giờ, đặc biệt, nhiễm trùng huyết tối cấp có thể dẫn đến tử vong chỉ vài giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, cứ hai người nhiễm não mô cầu xâm lấn thì một người tử vong, thậm chí ngay cả khi được phát hiện sớm và điều trị tích cực, tỷ lệ tử vong vẫn còn tới 8-15%. 20% người sống sót gặp các di chứng nặng nền như cụt chi, liệt, điếc... Đáng chú ý, tỷ lệ di chứng ở trẻ nhỏ lên tới 50%.

Để phòng bệnh, ngoài các biện pháp như đeo khẩu trang, vệ sinh sạch sẽ, không dùng chung đồ cá nhân, thì tiêm vaccine là biện pháp chủ động và hiệu quả.

Con bạn hiện 7 tháng tuổi, cần tiêm kết hợp các vaccine để phòng đủ 5 nhóm huyết thanh não mô cầu gây bệnh A, B, C, Y và W. Bao gồm:

Nimenrix (Bỉ) và Menquadfi (Mỹ) phòng 4 nhóm A, C, Y và W, dành cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn;

Bexsero (Italy) phòng nhóm B dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi trở lên đến người 50 tuổi;

VA-Mengoc-BC (Cu Ba) phòng nhóm B và C, dành cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn 45 tuổi.

Sau khi tiêm, vaccine cần thời gian tối thiểu 2-3 tuần để tạo kháng thể miễn dịch, vì vậy, bạn nên sớm đưa bé đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn lịch tiêm phù hợp, kịp thời bảo vệ bé trước vi khuẩn não mô cầu.

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bạn!

Vaccine não mô cầu VA-Mengoc-BC là vaccine bất hoạt, phức hợp màng ngoài tinh khiết chứa 1 thành phần kháng nguyên nhóm B và polysaccharide vỏ nhóm C do Cu Ba sản xuất. Vaccine giúp phòng 2 nhóm huyết thanh não mô cầu B và C, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên đến người lớn 45 tuổi.

Vaccine sốt xuất huyết Qdenga do hãng dược phẩm Takeda (Nhật Bản) sản xuất tại Đức là vaccine sống giảm độc lực. Vaccine phòng hiệu quả cả 4 type huyết thanh gây bệnh sốt xuất huyết là Den-1, Den-2, Den-3 và Den-4, tiêm cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn.

Theo thông tin kê toa của nhà sản xuất và theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có thể tiêm đồng thời vaccine Qdenga với các vaccine khác như vaccine bất hoạt, vaccine tiểu đơn vị hay vaccine công nghệ mRNA. Không tiêm đồng thời vaccine Qdenga với vaccine sống khác, ngoại trừ vaccine sốt vàng cho người từ 18-60 tuổi.

Như vậy, vaccine sốt xuất huyết và vaccine phòng não mô cầu BC có thể tiêm đồng thời trong cùng một lần tiêm, nên tiêm ở các chi khác nhau. Trường hợp không tiêm đồng thời, hai loại vaccine có thể tiêm cách nhau ở bất cứ thời điểm nào.

Hiện nay, bệnh do não mô cầu và sốt xuất huyết đều gia tăng, đã có 4 trường hợp tử vong do não mô cầu và 4 trường hợp tử vong do sốt xuất huyết. Người dân nên chú ý các biện pháp phòng ngừa, trong đó có tiêm vaccine đầy đủ. Lưu ý, vaccine não mô cầu cần tiêm kết hợp các loại để phòng ngừa đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh gồm A, B, C, Y và W.

Hiện Việt Nam đang lưu hành 3 loại vaccine tứ giá phòng 4 nhóm huyết thanh A, C, Y và W, vaccine phòng nhóm B cùng vaccine phòng nhóm BC. Bạn nên đến trung tâm tiêm chủng gần nhất để được bác sĩ tư vấn lịch tiêm phù hợp. Vaccine nên được tiêm sớm để kịp thời bảo vệ.

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm lây qua vết đốt của muỗi vằn cái. Vì vậy, cùng với tiêm vaccine bạn cũng nên thực hiện các biện pháp diệt bọ gậy, diệt muỗi, tránh bị muỗi đốt để phòng bệnh.

Còn bệnh do não mô cầu lây lan qua đường hô hấp khi tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua bề mặt tiếp xúc, vì vậy, bạn nên thực hiện các biện pháp như đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên với xà phòng, không dùng chung đồ cá nhân, thường xuyên súc họng bằng dung dịch sát khuẩn...

Cảm ơn câu hỏi của bạn.

Chúc bạn và gia đình thật nhiều sức khỏe!

Chào bác!

Vi khuẩn gây bệnh não mô cầu dễ lây qua đường đường hô hấp gây hai thể bệnh điển hình là viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Bệnh có nguy cơ gây tử vong chỉ trong 24 giờ và để lại di chứng như đoạn chi, liệt, điếc, suy giảm trí nhớ... cho người mắc. Ba nhóm người có tỷ lệ lây nhiễm và tử vong với bệnh do não mô cầu là trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người lớn tuổi.

Hiện Việt Nam có 5 loại vaccine não mô cầu, giúp phòng đầy đủ các nhóm vi khuẩn não mô cầu gây bệnh viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết...phổ biến như A, B, C, Y, W. Trong đó, loại phòng nhóm A, C, Y, W có vaccine Menquadfi và Nimenrix tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi đến người lớn không giới hạn độ tuổi, còn vaccine Menactra tiêm từ 9 tháng tuổi đến 55 tuổi. Với nhóm huyết thanh B, có loại vaccine thế hệ mới Bexsero (Italy), tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến người lớn 50 tuổi. Vaccine phòng 2 nhóm B và C của Cu Ba tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến 45 tuổi.

Bác hiện nay 60 tuổi sẽ thuộc nhóm tiêm hai loại vaccine nhóm A, C, Y, W là Menquadfi và Nimenrix. Các vaccine được chứng minh giảm 90% nguy cơ mắc bệnh ở nhóm tuổi thanh thiếu niên tại Mỹ và hạn chế lây lan trong cộng đồng. Trong đó, vaccine Nimenrix ứng dụng công nghệ hiện đại với protein là giải độc tố uốn ván (TT), giúp kích thích miễn dịch và tạo kháng thể mạnh, bền vững.

Ngoài tiêm vaccine, trước tình hình số ca mắc não mô cầu ghi nhận rải rác tại nhiều tỉnh thành như Hà Nội, TP HCM, An Giang, Hà Tĩnh, Cà Mau... trong thời gian qua, bác nên phòng bệnh bằng giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ thường xuyên rửa tay với xà phòng, mang khẩu trang khi ra đường, tránh căng thẳng và dùng chung đồ dùng cá nhân với người khác.

Cảm ơn câu hỏi của bác!

Chúc bác và gia đình nhiều sức khỏe.

Chào bạn!

Quai bị là bệnh do virus thuộc họ Paramyxoviridae gây ra, dễ lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc với nước bọt hoặc đồ vật có dính mầm bệnh. Bệnh nếu không được điều trị đúng dễ kéo dài và gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm tinh hoàn có thể dẫn đến teo tinh hoàn, gây vô sinh ở nam, viêm buồng trứng ở nữ, viêm màng não, rối loạn chức năng gan, viêm cơ tim, nhồi máu phổi, xuất huyết giảm tiểu cầu.

Bệnh quai bị đã có vaccine phòng ngừa, hiệu quả đến 98% nếu tiêm đủ mũi, đúng lịch. Hiện Việt Nam có hai loại vaccine phối hợp 3 trong 1 phòng quai bị, sởi, rubella cho trẻ em và người lớn là Priorix (Bỉ) và MMR II (Mỹ) và vaccine 4 trong 1 phòng sởi, quai bị, rubella, thủy đậu Proquad (Mỹ). Trong đó, vaccine MMR II và Proquad tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi, còn vaccine Priorix có thể tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi. Trẻ ở độ tuổi mẫu giáo có thể tiêm được cả ba loại vaccine này, với lịch tiêm 2 mũi trong một tháng.

Ngoài tiêm vaccine, trước tình hình tỉnh Đắk Lắk đang ghi nhận ca mắc quai bị tại trường học, bạn cũng nên phòng bệnh cho con bằng cho trẻ ăn đủ chất dinh dưỡng, uống đủ nước, ngủ đủ giấc, vệ sinh nhà cửa, dụng cụ học tập và đồ chơi của trẻ sạch sẽ. Khi trẻ dấu hiệu bệnh nên đi khám sớm, không áp dụng các biện pháp dân gian như thoa mực tàu, nhọ nồi, đắp lá cây, hay dán cao vào vùng sưng để điều trị cho trẻ.

Cảm ơn câu hỏi của bạn!

Chúc bạn và gia đình nhiều sức khỏe.